kala.fior napisał:

> Wysoka ale późna rozrodczość w 19w; z ciekawości, podaj link do źródeł,

> przyczyną był prawdopodobnie brak dostępnej czy akceptowanej

> antykoncepcji.

Zrobiłem wykres pokazujący zmiany płodności w Norwegii w latach 1889-1975, ale nie mogę tego dodać do swojego fotoalbumu, ponieważ wyrzuca mi błąd serwera. spróbuję skontaktować się z adminem – może to coś pomoże.

Dane do wykresu pochodzą z „Historisk Statistikk 1978” (Oslo 1978). Aktualnego linku nie znam, ale pewnie wisi to gdzieś na stronach norweskiego GUSu, bo to jego wydanie.

W tym samym żródle można też znaleźć taką oto informację o średnim wieku zawarcia pierwszego małżeństwa w Norwegii:

………………mężczyźni…..kobiety

1861-65………..29,2……….27,2

1961-65………..26,4……….23,4

1971-75………..25,2……….22,7

We wcześniejszym wydaniu „Historisk Statistikk 1968” (Oslo 1969) są podane dane odnośnie liczby zamężnych kobiet w różnych grupach wiekowych od 1801 roku. Na tej podstawie wyliczyłem odsetek mężatek w różnych grupach wiekowych i w skrócie wygląda to tak:

…………20-29……..30-39

1801…..34,82%…..69,56%

1875…..32,58%…..68,14%

1900…..35,12%…..67,49%

1930…..32,49%…..66,01%

1960…..64,40%…..85,89%

Ostatnia linijka to nie błąd!

Pogooglałem też trochę o antykoncepcji, ale bardzo powierzchownie i znalazłem takie oto dane:

1672 r. odkrycie komórki jajowej

1827 r. opis zapłodnienia

1850 r. pierwsza maść plemnikobójcza

1880 r. pierwsza diafragma

1919 r. otwarcie pierwszej kliniki antykoncepcyjnej w N. Jorku.

1929-1930 r. „kalendarzyk małżeński” (Ogin, Knauss)

Do tego jeszcze dochodzi to, że różne formy antykoncepcji są znane w wielu kulturach od ok 4000 lat. Ciekawe dlaczego wcześniej „nie działały”?

Mówiąc krótko: podejrzewanie antykoncepcji o wywołanie spadku rozrodczości na początku XX w. nie ma uzasadnienia faktycznego, ponieważ jej wystąpienie na szerszą skalę dokonało się póżniej niz ten spadek.
New